Taalbeleid

Nederlands in de klas

De taal in de klas is Nederlands. Doch: Het welbevinden van het kind is prioritair. In bepaalde situaties (geladen, emotie, …) kan er overgeschakeld worden naar een andere taal.
Ongekende woorden mogen door de leerkracht in een andere taal benoemd worden.
We moeten respect en interesse tonen voor andere talen. Dit kan door : deel te nemen aan de week van de thuistaal, spreekbeurt over thuistaal, …
Anderstalige nieuwkomers : aanvankelijk moedertaal toelaten – buddy’s inschakelen – picto’s gebruiken.

Nederlands op de speelplaats

  • De taal op de speelplaats is Nederlands.
  • Leerkrachten en toezichthoudend personeel zullen de kinderen blijven aanmoedigen NL te spreken.

Doch:
De moedertaal is een deel van de identiteit van het kind. Iedereen is er emotioneel mee verbonden. Als je als school de moedertaal van je leerlingen op de speelplaats verbiedt, geef je een negatief signaal. Leerlingen krijgen het gevoel dat hun taal niet thuishoort op de school en dat ze er zelf ook niet thuishoren.

Als leerlingen zich goed voelen, stellen ze zich vaak positiever op in de les. Meertaligheid toelaten is investeren in het welbevinden van de leerlingen en van de school.

De kwaliteit van het onderwijs hangt niet af van de taal die op de speelplaats wordt gesproken. Dat geldt zowel voor kleuters als voor jongeren. We straffen dus nooit wanneer de thuistaal op de speelplaats wordt gesproken. Wel wordt het Nederlands spreken op een positieve manier gestimuleerd.

Wij delen de speelplaats met de Franstalige school Joli-Bois. De kinderen spelen vaak samen en gebruiken hierdoor ook regelmatig Frans.

Taal ouder & kind op school

We kunnen niet verwachten dat ouders met hun kinderen bij het binnenkomen van de school plotseling overschakelen naar het Nederlands. Een anderstalige ouder zal zijn kind de NL taal wellicht niet correct aanleren en staat bovendien de natuurlijke relatie tussen de ouder en het kind in de weg, we mogen dit dus niet eisen. Wel mogen wel verlangen dat ouders enkele basiswoorden beheersen, zoals de juf begroeten in het NL met een goedemorgen, of andere veel gebruikte woorden zoals boekentas, etc.. Geeft blijk van respect. Wanneer we horen dat ouders moeite doen om Nederlands te spreken binnen de schoolmuren zullen we dit loven (“fijn dat u Nederlands spreekt op school!”)

Taal met ouder

  • Indien mogelijk spreken we Nederlands met de ouders.
  • Informele gesprekken (vb. kaas- en wijnavond) spreken we NL.
  • Formele gesprekken : indien een essentiële boodschap niet begrepen wordt, kan er overgeschakeld worden naar een andere taal of indien de leerkracht de andere taal niet machtig is kan een tolk gevraagd worden.

Wanneer we horen dat ouders moeite doen om Nederlands te spreken binnen de schoolmuren zullen we dit loven (“fijn dat u Nederlands spreekt op school!”)

Om meer inzicht te krijgen in de taal die de kinderen thuis met de ouders spreken en hoe ze zich hierbij voelen (zowel ouders als kinderen) kunnen de kaartjes van de Foyer gebruikt worden (“talen in het gezin”).

Tips voor de ouders

Het is belangrijk dat thuis de thuistaal wordt gesproken. Ouders zeker niet aanmoedigen om thuis NL te praten met het kind wanneer de Nederlandse taal niet voldoende machtig zijn! Het is beter dat de ouders de moedertaal blijven spreken met de kinderen zodat het kind een rijke woordenschat in de moedertaal ontwikkelt en zo sneller Nederlands oppikt (wanneer een kind een bepaald concept of woord niet in zijn moedertaal kent, zal hij het moeilijker in een vreemde taal leren).

Ouders aanmoedigen NL les te volgen.

Ouders aanmoedigen om de kinderen in te schrijven in NL naschoolse activiteiten, taalkampen, bibbezoeken, televisie,…

Ouders bij inschrijving duidelijk maken dat ze hun kind inschrijven in een NL-talige school en dat alle communicatie in het NL gebeurt.

Taal op school promoten

  • Ouders en leerlingen positief te blijven aanmoedigen.
  • Activiteiten als musical, voorleesweek, leeshuisje, poëzieweek, jeugdboekenweek zijn belangrijke talige activiteiten.
  • Week van de ‘goedendag’ organiseren.
    • Spandoek hangen ‘Tof dat je probeert NL te praten’ of ….
  • Taalspelletjes – tongbrekers of ken jij dat woord in een andere taal Turks, Grieks, etc.

De taalontwikkeling van het kind

  • Taalleerproces voor 4 jaar :
    => Aandacht voor gevoeligheid van klanken
  • Taalleerproces tot 5/6 jaar :
    => Het opnemen van nieuwe kennis is toevallig en de focus ligt op de inhoud =>belang van veel herhaling en ruim aanbod/taalbad
  • Taalleerproces vanaf 6/7 jaar :
    => Het kind kan taal bewust opnemen en de focus ligt op inhoud en vorm =>ruim taalaanbod blijft belangrijk naast gebruik van methodieken =>nadenken over taal om te evolueren naar correcte taal

 

  • De taalcontext van kinderen wordt steeds complexer. Vb. : nieuwe samengestelde gezinnen met meerdere talen
    => Het is belangrijk dat ouders weloverwogen keuzes maken, afhankelijk van toekomstperspectieven en (realistische !) investeringsmogelijkheden =>welke talen komen op de voorgrond te staan ? Welke talen praten broers of zussen ? In welke talen willen ze (mee) investeren ? Vermijden van te veel gemengd taalgebruik, maar mogelijk om met mama altijd één taal en met papa andere taal te spreken. Ook mogelijkheid tot gemeenschappelijke taal wanneer mama en papa samen met kind spreken. Nederlands mag niet een taal zijn die enkel op school gebruikt wordt (DUS investeren Nederlandstalige televisie en buitenschoolse activiteiten, niet Nederlands thuis gaan praten wanneer deze taal niet voldoende door ouders of broers/ zussen beheerst wordt).
  • Jong meertalig worden vraagt systematisch contact over een langere periode.
    Spelen met klanken in elke ‘contacttaal’ op jonge leeftijd. Woordenschat moet zich blijven, uitbreiden ook als moedertaal Nederlands is. =>accepteer dat een kind vooral die talen leert die hij veel hoort
  • Moedertaalontwikkeling kan ook afhankelijk zijn van socio-culturele achtergrond van ouders :
    Vbn. :

=> Kansarme Morokkanen van vooal de 2de/3de generatie hebben vaak een beperkte woordenschat in hun moedertaal => gebruiken vaak bovenliggende begrippen Vb. : fruit i.p.v. appel/peer/aardbei/enz. …

=> Pakistani geven hun kinderen vaak enkel vloeibare voeding tot 4 jaar. Dit beperkt de mondmotoriek. Bovendien stimuleren ze hun kind tot die leeftijd ook niet om te spreken …. De juf van 0KK zal vaak merken dat de ze kinderen nog niet kunnen praten, braken op fruit, enz. …

=> Migranten uit bv oorlogsgebieden kunnen hun moedertaal na trauma verstoten

=> Ouders afkomstig uit Afrika vinden het vaak belangrijk dat hun kind een beetje van meerdere talen kent … Zij moeten gesensibiliseerd worden :

  • Een beetje Nederlands kennen is niet voldoende om in het Nederlands school te lopen
  • belang van een goed ontwikkelde moedertaal

=> Turken zien een leerkracht als een alwetend persoon die elk probleem oplost… en beseffen dus niet dat zij zelf ook stimulansen/kansen moeten bieden

  • Belang van taalemoties en attitudes :
    Elke leerprikkel gaat door een filter = gevoel/welbevinden Vbn. : ik wil niet … ik kan niet… ik wil… ik vind het leuk…. Wat is de emotionele draagkracht rond een taal ? De moedertaal/ andere talen dus positief versterken.

=> Verhoudingminderheids- meerderheidstaal speelt ook een rol Vb : een kind dat als enige uit een gezin in het Nederlands school loopt.
Opgelet : dit geldt ook omgekeerd : de jongste van een gezin met kinderen die
allemaal in het Nederlands schoollopen, kan je enkel in zeer uitzonderlijke gevallen een overstap naar het Franstalig onderwijs adviseren.

Wat als het niet gaat ?

  • Vertraagde taalontwikkeling = blootstellingsachterstand – te weinig aanbod – kansarmoede. Soms is er sprake van een stille periode (5-6 maanden) > 6 maand = spreekangst
  • Gestoorde taalontwikkeling :
  1. Primaire taalstoornis => staat op zich
  2. Secundaire taalstoornis =>vb. : gevolg van gehoorprobleem
  • Logopedie kan meerwaarde zijn : afstemming tussen school en logopedist i.f.v. op school aangeleerde woordenschat in zinnen leren gebruiken bij logopedist.
  • 4% van alle kinderen heeft een taalstoornis. Meertaligheid kan geen taalstoornis veroorzaken. Sleutel van taalstoornis ligt in moedertaal omdat :
    – de taalstoornis zal ook duidelijk worden in andere talen
    – hoe ouder men is, hoe moeilijker de taalstoornis te ontdekken valt
    => daarom is een moedertaalanalyse belangrijk bij twijfel

Tips in het taalleerproces

  • voldoende en gericht taalaanbod
  • Opnieuw dezelfde verhalen geeft een kind zelfvertrouwen en plezier in het gebruik van taal
  • Taalafspraken op de speelplaats (zie hierboven)
  • Een kind nooit dwingen om een taal te spreken
  • Plotse verandering in taal vermijden

Mogelijk gemaakt door WordPress.com.

Omhoog ↑